Khi thực hiện thủ tục khai nhận di sản, phân chia tài sản thừa kế hoặc sang tên sổ đỏ do nhận thừa kế, việc xác định đầy đủ những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất là bước rất quan trọng. Trong thực tế, nhiều người cần chuẩn bị đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất để cung cấp thông tin về quan hệ gia đình và những người có liên quan đến di sản.
Vậy mẫu đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất gồm những nội dung gì? Nộp đơn ở đâu, cần chuẩn bị giấy tờ nào và cơ quan nào có thẩm quyền xác nhận? Bài viết dưới đây hướng dẫn cách lập văn bản và cung cấp mẫu tham khảo để bạn sử dụng phù hợp với hồ sơ thực tế.
1. Đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất là gì?
Đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất là cách gọi thông dụng của văn bản do cá nhân lập để đề nghị cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị có thẩm quyền xem xét, xác nhận thông tin liên quan đến những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người đã chết.
Theo khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm:
- Vợ hoặc chồng của người chết.
- Cha đẻ, mẹ đẻ của người chết.
- Cha nuôi, mẹ nuôi của người chết.
- Con đẻ, con nuôi của người chết.
Những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần di sản bằng nhau nếu di sản được chia theo pháp luật và không có yếu tố pháp lý làm thay đổi kết quả.
Cần lưu ý rằng pháp luật không quy định một mẫu đơn thống nhất có tên “Đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất” áp dụng cho mọi trường hợp. Tùy mục đích sử dụng, người dân có thể cần văn bản xác nhận thông tin hộ tịch, văn bản khai nhận di sản, văn bản thỏa thuận phân chia di sản hoặc giấy tờ khác theo yêu cầu của tổ chức hành nghề công chứng và cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
1 số biểu mẫu về thừa kế mà bạn nên tham khảo:
2. Khi nào cần văn bản xác nhận hàng thừa kế thứ nhất?
Văn bản xác nhận hàng thừa kế thứ nhất có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo hoặc tài liệu kê khai trong các trường hợp như:
- Chuẩn bị hồ sơ khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản.
- Xác định người có liên quan đến việc thừa kế nhà, đất.
- Thực hiện thủ tục đăng ký biến động, sang tên tài sản do nhận thừa kế.
- Làm rõ quan hệ gia đình khi giải quyết quyền thừa kế tại tổ chức công chứng hoặc cơ quan có thẩm quyền.
- Cung cấp thông tin ban đầu khi giải quyết tranh chấp thừa kế.
Tuy nhiên, đơn do một cá nhân tự lập không đương nhiên chứng minh đầy đủ tất cả người thừa kế. Nội dung kê khai cần được đối chiếu với giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, giấy chứng tử, giấy tờ nhận nuôi con nuôi và các tài liệu liên quan.
Nếu mục đích là phân chia di sản, người dân nên hỏi trước tổ chức hành nghề công chứng hoặc cơ quan đang giải quyết hồ sơ về loại văn bản cần lập, tránh nhầm lẫn giữa đơn đề nghị xác nhận và văn bản có giá trị pháp lý về khai nhận, phân chia di sản.
>>> Tìm hiểu về: 3 hàng thừa kế theo quy định của pháp luật
3. Mẫu đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất
Dưới đây là mẫu tham khảo có thể chỉnh sửa theo từng trường hợp. Người lập đơn cần điền thông tin đúng thực tế, liệt kê đầy đủ những người có liên quan và ghi rõ mục đích sử dụng văn bản.
Lưu ý: Mẫu này không phải biểu mẫu bắt buộc do pháp luật ban hành và không thay thế văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản theo quy định.
Mẫu đơn xác nhận hàng thừa kế thứ nhất
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÁC NHẬN THÔNG TIN VỀ HÀNG THỪA KẾ THỨ NHẤT
Kính gửi: …………………………………………………………
Tôi tên là: …………………………………………………………….
Ngày, tháng, năm sinh: ………………………………………………
Số CCCD/CMND/Hộ chiếu: ………………………………………….
Ngày cấp: ………………………. Nơi cấp: …………………………..
Địa chỉ thường trú: ……………………………………………………
Số điện thoại liên hệ: …………………………………………………
Tôi làm đơn này đề nghị Quý cơ quan/đơn vị xem xét, xác nhận thông tin liên quan đến hàng thừa kế thứ nhất của người để lại di sản, cụ thể như sau:
1. Thông tin người để lại di sản
Họ và tên: ……………………………………………………………….
Ngày, tháng, năm sinh (nếu có): …………………………………..
Ngày chết: ………………………………………………………………
Nơi cư trú cuối cùng: ………………………………………………….
Thông tin giấy chứng tử/trích lục khai tử: …………………………
Tài sản dự kiến thực hiện thủ tục thừa kế: ……………………….
……………………………………………………………………………..
2. Danh sách những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo thông tin tôi kê khai
|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|---|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Người lập đơn điều chỉnh, bổ sung hoặc xóa các dòng không phù hợp với tình huống thực tế.
3. Nội dung đề nghị
Tôi kính đề nghị Quý cơ quan/đơn vị xem xét, hướng dẫn hoặc xác nhận trong phạm vi thẩm quyền đối với các thông tin sau:
- Thông tin nhân thân và quan hệ gia đình của người để lại di sản với những người được kê khai.
- Tài liệu hộ tịch hoặc thông tin liên quan cần bổ sung để hoàn thiện hồ sơ thừa kế.
- Các yêu cầu khác theo quy định pháp luật và thẩm quyền giải quyết: …………………………………………………………
4. Cam kết của người làm đơn
Tôi cam kết các thông tin kê khai trong đơn và tài liệu gửi kèm là trung thực, chính xác theo hiểu biết và hồ sơ hiện có. Tôi chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai của mình.
Tôi hiểu rằng việc lập đơn này không thay thế thủ tục xác định người thừa kế, khai nhận di sản hoặc thỏa thuận phân chia di sản theo quy định pháp luật.
Kính đề nghị Quý cơ quan/đơn vị xem xét, hướng dẫn và giải quyết theo thẩm quyền.
………, ngày …… tháng …… năm ……
NGƯỜI LÀM ĐƠN
(Ký và ghi rõ họ tên)
…………………………………………….
Tài liệu gửi kèm (nếu có):
- Bản sao giấy chứng tử/trích lục khai tử của người để lại di sản.
- Bản sao CCCD/giấy tờ tùy thân của người làm đơn.
- Giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình.
- Giấy tờ về việc nhận nuôi con nuôi, nếu có.
- Giấy tờ về tài sản thừa kế.
- Tài liệu khác theo yêu cầu của cơ quan hoặc tổ chức tiếp nhận hồ sơ.
>>> Tìm hiểu thêm về: Đại diện thừa kế là gì?
4. Cách viết đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất
Để văn bản dễ sử dụng và hạn chế việc phải bổ sung hồ sơ, người lập đơn nên lưu ý những nội dung sau.
4.1. Ghi đúng thông tin người để lại di sản
Họ tên, ngày chết, nơi cư trú cuối cùng và thông tin giấy chứng tử cần thống nhất với giấy tờ hộ tịch. Nếu người chết có nhiều giấy tờ ghi thông tin khác nhau, cần làm rõ trước khi thực hiện thủ tục thừa kế.
4.2. Liệt kê đầy đủ người thuộc hàng thừa kế thứ nhất
Không chỉ kê khai vợ hoặc chồng và các con, mà còn cần xem xét cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của người chết nếu còn sống và có căn cứ xác định quan hệ pháp lý.
Đối với con nuôi, cần kiểm tra tài liệu chứng minh quan hệ nuôi con nuôi hợp pháp. Nếu có người thuộc hàng thừa kế thứ nhất đã chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản, cần ghi nhận thông tin và xem xét quy định về thừa kế thế vị khi có căn cứ.
4.3. Ghi rõ mục đích đề nghị xác nhận
Mục đích có thể là chuẩn bị hồ sơ công chứng, hoàn thiện hồ sơ sang tên nhà đất hoặc cung cấp thông tin phục vụ việc giải quyết thừa kế. Mục đích rõ ràng giúp cơ quan hoặc tổ chức tiếp nhận hướng dẫn đúng loại giấy tờ cần thiết.
4.4. Không khẳng định quyền hưởng di sản chỉ bằng danh sách kê khai
Danh sách trong đơn là thông tin do người làm đơn cung cấp. Việc một người thuộc hàng thừa kế thứ nhất có được hưởng di sản hay không còn phụ thuộc vào căn cứ chia di sản, thời điểm mở thừa kế, di chúc, quyền hưởng bắt buộc và các trường hợp pháp luật quy định.
5. Xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất ở đâu?
Không có một cơ quan duy nhất có thẩm quyền xác nhận mọi nội dung liên quan đến hàng thừa kế thứ nhất. Nơi cần liên hệ phụ thuộc vào nội dung muốn xác nhận và mục đích sử dụng.
- Cơ quan đăng ký hộ tịch: Để xin cấp trích lục hoặc xác minh thông tin hộ tịch trong phạm vi thẩm quyền.
- Tổ chức hành nghề công chứng: Để được hướng dẫn lập văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản khi thuộc trường hợp thực hiện công chứng.
- Cơ quan đăng ký đất đai hoặc bộ phận tiếp nhận hồ sơ đất đai: Để được hướng dẫn thủ tục đăng ký biến động, sang tên nhà đất do nhận thừa kế.
- Tòa án có thẩm quyền: Khi có tranh chấp cần được giải quyết bằng thủ tục tố tụng.
Nếu chỉ cần chứng minh quan hệ cha mẹ – con hoặc vợ – chồng, người dân nên chuẩn bị giấy tờ hộ tịch tương ứng. Nếu cần xác định toàn bộ người thừa kế để chia tài sản, nên trao đổi với tổ chức công chứng hoặc luật sư về hồ sơ cần thiết.
Không nên mặc định rằng UBND cấp xã hoặc một cơ quan hành chính bất kỳ có thể xác nhận toàn bộ danh sách người thừa kế và thay thế các thủ tục thừa kế theo quy định.
6. Hồ sơ xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất gồm những gì?
Tùy trường hợp, hồ sơ tham khảo có thể gồm:
- Đơn đề nghị hoặc văn bản kê khai thông tin.
- Giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử của người để lại di sản.
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân của người làm đơn.
- Giấy khai sinh của các con.
- Giấy đăng ký kết hôn của vợ hoặc chồng.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ với người để lại di sản.
- Giấy tờ nhận nuôi con nuôi, nếu có.
- Di chúc, nếu người chết có lập di chúc.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở hoặc giấy tờ tài sản khác.
- Tài liệu liên quan đến người thừa kế đã chết, từ chối nhận di sản hoặc có tình tiết đặc biệt, nếu có.
Danh mục này chỉ mang tính tham khảo. Cơ quan hoặc tổ chức tiếp nhận có thể yêu cầu bổ sung giấy tờ tùy theo mục đích và hồ sơ thực tế.
7. Đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất có thay thế văn bản khai nhận di sản không?
Không. Đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất và văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản có mục đích khác nhau.
Đơn đề nghị xác nhận chủ yếu dùng để trình bày thông tin và yêu cầu xem xét, hướng dẫn hoặc xác nhận nội dung thuộc thẩm quyền. Trong khi đó, văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản được lập theo thủ tục pháp luật tương ứng để giải quyết việc nhận và phân chia tài sản thừa kế.
Nếu người dân dùng đơn tự lập để thay thế văn bản công chứng hoặc giấy tờ bắt buộc trong hồ sơ sang tên nhà đất, hồ sơ có thể không được chấp nhận.
Do đó, trước khi nộp đơn, cần xác định rõ mục tiêu là chứng minh quan hệ gia đình, bổ sung hồ sơ thừa kế hay hoàn tất việc phân chia tài sản.
8. Căn cứ pháp lý về hàng thừa kế thứ nhất
Các quy định quan trọng cần tham khảo gồm:
- Điều 611 Bộ luật Dân sự năm 2015: Thời điểm mở thừa kế.
- Điều 612: Di sản.
- Điều 613: Người thừa kế.
- Điều 614: Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế.
- Điều 644: Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc.
- Điều 649–651: Thừa kế theo pháp luật và các hàng thừa kế.
- Điều 652: Thừa kế thế vị, khi có trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản.
- Điều 653: Quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi.
Trong đó, khoản 1 Điều 651 là căn cứ trực tiếp xác định những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Tuy nhiên, việc xác định danh sách người có quyền nhận di sản trong một hồ sơ cụ thể phải được thực hiện cùng với các quy định liên quan.
9. Câu hỏi thường gặp
Mẫu đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất có bắt buộc theo mẫu nhà nước không?
Không có một mẫu đơn thống nhất mang tên này được quy định áp dụng cho mọi trường hợp. Người dân có thể sử dụng mẫu tham khảo và điều chỉnh theo hướng dẫn của cơ quan hoặc tổ chức tiếp nhận hồ sơ.
Ai thuộc hàng thừa kế thứ nhất?
Theo khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng; cha đẻ, mẹ đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi; con đẻ, con nuôi của người chết.
Một người có thể tự lập đơn xác nhận tất cả người thừa kế không?
Có thể lập đơn để kê khai thông tin, nhưng danh sách đó không đương nhiên có giá trị xác nhận đầy đủ quyền thừa kế của tất cả những người được nêu. Cần có tài liệu chứng minh và thực hiện thủ tục phù hợp với mục đích sử dụng.
Có cần chữ ký của tất cả người thuộc hàng thừa kế thứ nhất không?
Điều này phụ thuộc vào loại văn bản và thủ tục đang thực hiện. Đơn đề nghị do một người lập khác với văn bản thỏa thuận phân chia di sản. Khi phân chia tài sản hoặc xác lập quyền đối với di sản, cần tuân thủ yêu cầu về chủ thể tham gia, đại diện và hình thức văn bản theo quy định áp dụng.
Có thể dùng đơn này để sang tên sổ đỏ không?
Thông thường, đơn tự lập không đủ để thay thế toàn bộ hồ sơ sang tên do nhận thừa kế. Người dân cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh quyền hưởng di sản và các văn bản theo yêu cầu của thủ tục đăng ký đất đai.
10. Kết luận
Đơn xin xác nhận hàng thừa kế thứ nhất là văn bản tham khảo giúp người dân kê khai thông tin về những người có quan hệ thừa kế với người đã chết. Tuy nhiên, đây không phải mẫu biểu bắt buộc áp dụng thống nhất cho mọi hồ sơ và cũng không tự động xác lập quyền hưởng di sản.
Để thực hiện thủ tục đúng quy định, người lập đơn cần xác định đầy đủ người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình và xác định đúng loại văn bản cần dùng. Với hồ sơ nhà đất hoặc trường hợp có tranh chấp, nên liên hệ tổ chức hành nghề công chứng, cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn theo tình huống cụ thể.
