Lừa đảo qua mạng ngày càng diễn ra dưới nhiều hình thức như giả danh cơ quan nhà nước, lừa chuyển tiền, giả mạo nhân viên ngân hàng, đầu tư trực tuyến, tuyển dụng việc làm hoặc mua bán hàng hóa trên mạng. Khi bị chiếm đoạt tiền hoặc phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, người bị hại cần nhanh chóng lưu giữ chứng cứ và cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền.

Sử dụng mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng giúp người bị hại trình bày rõ diễn biến sự việc, số tiền đã chuyển, thông tin tài khoản nhận tiền và tài liệu liên quan. Tuy nhiên, về thủ tục hình sự, văn bản thường phù hợp là đơn tố giác về tội phạm hoặc văn bản trình báo, tố giác hành vi có dấu hiệu lừa đảo.

Bài viết dưới đây cung cấp mẫu đơn tham khảo, hướng dẫn cách làm đơn tố cáo lừa đảo qua mạng, nơi nộp đơn, phương thức gửi trực tuyến và những lưu ý khi liên hệ ngân hàng hoặc cơ quan công an.

1. Mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng là gì?

Mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng là biểu mẫu giúp cá nhân trình bày sự việc có dấu hiệu gian dối trên môi trường mạng, đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xác minh và xử lý theo pháp luật.

Theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự, tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố giác hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền. Tố giác, tin báo về tội phạm có thể được thực hiện bằng lời nói hoặc bằng văn bản.

Một số tình huống thường cần cân nhắc gửi đơn tố giác gồm:

• Lừa đảo chuyển tiền: Đối tượng sử dụng thông tin gian dối để khiến người bị hại chuyển tiền vào tài khoản.
• Giả danh cơ quan hoặc tổ chức: Đối tượng giả danh công an, nhân viên ngân hàng, cơ quan thuế hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ để yêu cầu chuyển tiền.
• Lừa đảo mua bán online: Người bán nhận tiền nhưng có dấu hiệu sử dụng thông tin giả hoặc không có ý định giao hàng như cam kết.
• Lừa đảo đầu tư trực tuyến: Đối tượng quảng cáo lợi nhuận không có thật, dụ dỗ nạp tiền rồi chiếm đoạt hoặc khóa tài khoản.
• Lừa đảo tuyển dụng, cộng tác viên: Đối tượng yêu cầu nộp phí, đặt cọc hoặc thực hiện nhiệm vụ chuyển tiền với lời hứa trả hoa hồng.
• Chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội: Đối tượng chiếm quyền kiểm soát tài khoản rồi giả danh chủ tài khoản để vay tiền hoặc yêu cầu chuyển tiền.

Các tình huống trên là dấu hiệu cần xác minh, không tự động chứng minh một người đã phạm tội. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét hành vi, tài liệu và chứng cứ cụ thể để xác định hướng xử lý.

2. Mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng tham khảo

Dưới đây là mẫu đơn tố giác về tội phạm có dấu hiệu lừa đảo qua mạng. Người bị hại có thể sao chép nội dung sang Word, điền thông tin thực tế và bổ sung tài liệu liên quan trước khi nộp.

MẪU ĐƠN TỐ GIÁC VỀ TỘI PHẠM

Về hành vi có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

…, ngày … tháng … năm …

Kính gửi: ………………………………………………………………….

I. THÔNG TIN NGƯỜI TỐ GIÁC

Họ và tên: ………………………………………………………………………

Ngày, tháng, năm sinh: ………………………………………………………

Số giấy tờ tùy thân (nếu cần): …………………………………………….

Địa chỉ liên hệ: ………………………………………………………………..

Số điện thoại/email: …………………………………………………………

II. THÔNG TIN ĐỐI TƯỢNG BỊ TỐ GIÁC

Họ tên hoặc tên gọi (nếu biết): ……………………………………………

Tên tài khoản mạng xã hội/website/ứng dụng: ………………………

Đường dẫn tài khoản hoặc trang web: …………………………………..

Số điện thoại liên hệ: …………………………………………………………

Thông tin tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử nhận tiền: …………

Thông tin khác có liên quan: ………………………………………………..

III. NỘI DUNG SỰ VIỆC

Tôi làm đơn này để tố giác sự việc có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng, với nội dung cụ thể như sau:

Vào ngày … tháng … năm …, tôi liên hệ hoặc thực hiện giao dịch với tài khoản/người có thông tin ………………………………………………………….. thông qua ………………………………………………………………………………..

Trong quá trình trao đổi, người này đã đưa ra thông tin, cam kết hoặc thực hiện hành vi sau:

……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

Tin tưởng vào những thông tin được cung cấp, tôi đã thực hiện việc chuyển tiền/giao tài sản như sau:

• Ngày, giờ giao dịch: ………………………………………………………
• Số tiền đã chuyển: ………………………………………………………….
• Ngân hàng hoặc phương thức thanh toán: …………………………..
• Tài khoản nhận tiền: ……………………………………………………….
• Tên chủ tài khoản nhận tiền (nếu biết): ………………………………
• Nội dung chuyển khoản: …………………………………………………..

Sau khi nhận tiền hoặc sau khi tôi thực hiện giao dịch, đối tượng đã có những hành vi sau:

……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

Tôi nhận thấy sự việc có dấu hiệu gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản vì các lý do sau:

……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

Tổng số tiền tôi cho rằng đã bị chiếm đoạt là ……………. đồng (bằng chữ: ……………………………………………………………………………..).

Số tiền đã được hoàn trả (nếu có): ……………………………………….

Số tiền còn bị thiệt hại theo thông tin hiện có: ………………………..

IV. TÀI LIỆU, CHỨNG CỨ KÈM THEO

1. Chứng từ chuyển tiền hoặc sao kê giao dịch.
2. Ảnh chụp màn hình tin nhắn, cuộc trò chuyện hoặc email.
3. Đường dẫn website, tài khoản mạng xã hội hoặc ứng dụng liên quan.
4. Thông tin tài khoản nhận tiền, số điện thoại và dữ liệu liên quan.
5. Tài liệu khác: ……………………………………………………………….

V. ĐỀ NGHỊ GIẢI QUYẾT

Kính đề nghị Quý cơ quan tiếp nhận thông tin, kiểm tra, xác minh sự việc và xử lý theo thẩm quyền, quy định pháp luật.

Đề nghị xem xét các tài liệu kèm theo, xác minh thông tin về đối tượng, tài khoản nhận tiền và các giao dịch được trình bày; đồng thời xem xét quyền, lợi ích hợp pháp của tôi theo quy định pháp luật.

Tôi cam đoan những thông tin cung cấp trong đơn là trung thực theo hiểu biết của mình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã trình bày, tài liệu đã cung cấp.

Kính đề nghị Quý cơ quan xem xét, giải quyết.

Người tố giác

(Ký và ghi rõ họ tên)

……………………………………………………

Lưu ý: Đây là mẫu tham khảo, không phải biểu mẫu bắt buộc áp dụng cho mọi vụ việc. Người làm đơn cần ghi đúng thông tin thực tế, không tự suy đoán danh tính đối tượng hoặc khẳng định một người phạm tội khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

3. Cách làm đơn tố cáo lừa đảo qua mạng

Khi soạn đơn tố cáo lừa đảo qua mạng, người bị hại nên trình bày theo trình tự thời gian, ghi rõ phương thức tiếp cận, nội dung gian dối, giao dịch tài chính và tài liệu chứng minh.

Bước 1: Ghi đầy đủ thông tin người làm đơn

Ghi họ tên, địa chỉ liên hệ, số điện thoại và các thông tin cần thiết. Nếu có nguy cơ bị đe dọa hoặc lo ngại về việc bảo mật thông tin, nên nêu rõ với cơ quan tiếp nhận để được hướng dẫn theo quy định.

Bước 2: Mô tả cách thức lừa đảo

Cần làm rõ đối tượng đã tiếp cận bằng cách nào, sử dụng tài khoản hoặc nền tảng nào, đưa ra thông tin gì và vì sao người làm đơn tin tưởng thực hiện giao dịch.

Ví dụ, nếu đối tượng giả danh nhân viên ngân hàng, hãy ghi nội dung trao đổi, số điện thoại gọi đến, thông tin tài khoản được cung cấp và các yêu cầu chuyển tiền. Nếu bị lừa đầu tư, nên nêu rõ cách thức quảng cáo lợi nhuận, số tiền đã nạp và diễn biến sau khi yêu cầu rút tiền.

Bước 3: Liệt kê các khoản tiền đã chuyển

Nếu chuyển tiền nhiều lần, nên lập bảng giao dịch để dễ đối chiếu:

Thời điểm	Số tiền	Tài khoản nhận	Chứng cứ
…/…/…	… đồng	…	Sao kê giao dịch
…/…/…	… đồng	…	Sao kê giao dịch
…/…/…	… đồng	…	Sao kê giao dịch

Tổng số tiền cần khớp với chứng từ hiện có. Nếu đã nhận lại một phần tiền, cần ghi rõ khoản đã hoàn trả và số tiền còn bị thiệt hại.

Bước 4: Chuẩn bị chứng cứ điện tử

Các tài liệu có thể bao gồm:

• Sao kê hoặc biên lai chuyển tiền.
• Tin nhắn, email và lịch sử trò chuyện.
• Ảnh chụp màn hình tài khoản, bài đăng hoặc quảng cáo.
• Đường dẫn website, trang mạng xã hội hoặc ứng dụng.
• Số điện thoại, thông tin tài khoản nhận tiền.
• Bản ghi âm, video hoặc tài liệu khác được thu thập hợp pháp.

Nên giữ nguyên dữ liệu gốc, sao lưu bản điện tử và lập danh mục tài liệu. Không xóa tin nhắn hoặc chỉnh sửa ảnh chụp theo cách làm sai lệch nội dung.

Bước 5: Nêu rõ yêu cầu giải quyết

Người làm đơn có thể đề nghị tiếp nhận, xác minh sự việc, xử lý theo thẩm quyền và xem xét quyền lợi hợp pháp của người bị hại. Nếu có yêu cầu liên quan đến thu hồi tài sản, nên nêu rõ số tiền, chứng từ và các thông tin giao dịch liên quan.

Không cần tự xác định chính xác tội danh hoặc mức hình phạt. Việc đánh giá dấu hiệu tội phạm thuộc thẩm quyền của cơ quan có trách nhiệm.

4. Gửi đơn tố cáo lừa đảo qua mạng ở đâu?

Người bị hại có thể cung cấp thông tin cho cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm. Theo hướng dẫn của Bộ Công an từ ngày 01/03/2025, cơ quan điều tra của Công an nhân dân tổ chức trực ban hình sự để tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm; người dân có thể gửi thông tin qua các phương thức được hướng dẫn.

Công an xã, phường

Người bị hại có thể đến Công an xã, phường để trình báo hoặc nộp đơn tố giác về vụ việc có dấu hiệu lừa đảo qua mạng. Đây là một đầu mối tiếp nhận thông tin; việc xác minh và xử lý tiếp theo được thực hiện theo thẩm quyền, quy định pháp luật.

Khi nộp đơn, nên mang theo bản đơn đã ký, chứng từ chuyển tiền, thông tin tài khoản nhận tiền và các dữ liệu điện tử liên quan. Nếu chưa xác định được danh tính đối tượng, vẫn nên cung cấp những thông tin nhận diện hiện có.

Cơ quan điều tra Công an cấp tỉnh

Người bị hại có thể gửi đơn đến cơ quan điều tra có thẩm quyền thuộc Công an cấp tỉnh. Cơ quan tiếp nhận sẽ xem xét nội dung, tài liệu và xác định việc thụ lý hoặc chuyển thông tin theo quy định.

Đối với vụ việc có nhiều giao dịch, nhiều người bị hại hoặc liên quan đến nhiều địa bàn, nên mô tả rõ phạm vi sự việc và liệt kê các khoản tiền đã chuyển.

Viện kiểm sát hoặc cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận

Theo Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự, cơ quan điều tra và Viện kiểm sát là những cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm; các cơ quan, tổ chức khác cũng có trách nhiệm tiếp nhận theo quy định. Thẩm quyền giải quyết được xác định theo pháp luật tố tụng hình sự.

Nếu chưa xác định được nơi phù hợp, người bị hại có thể liên hệ cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn về đầu mối tiếp nhận.

5. Cách gửi đơn tố cáo lừa đảo qua mạng online

Người dân có thể cung cấp thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm qua một số kênh điện tử được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận. Bộ Công an hướng dẫn các phương thức gồm thư điện tử, phương tiện thông tin và ứng dụng VNeID theo quy định.

Khi gửi đơn tố cáo lừa đảo online, nên thực hiện các bước sau:

1. Truy cập kênh chính thức của cơ quan có thẩm quyền hoặc ứng dụng được cơ quan chức năng hướng dẫn.
2. Đọc yêu cầu về thông tin bắt buộc, định dạng tệp và cách gửi tài liệu.
3. Chuẩn bị đơn hoặc bản trình bày sự việc cùng chứng cứ liên quan.
4. Gửi thông tin theo hướng dẫn và lưu lại bản sao nội dung đã gửi.
5. Lưu mã hồ sơ hoặc thông báo xác nhận nếu hệ thống cung cấp.
6. Theo dõi hướng dẫn bổ sung tài liệu hoặc liên hệ cơ quan tiếp nhận khi cần.

Lưu ý: Không phải mọi website hoặc ứng dụng đều là kênh tiếp nhận tố giác chính thức. Cần kiểm tra tên miền, thông tin đơn vị quản lý và hướng dẫn được công bố trước khi cung cấp dữ liệu cá nhân, chứng từ tài chính hoặc giấy tờ tùy thân.

Nếu không tìm được kênh điện tử phù hợp, người bị hại có thể nộp trực tiếp hoặc gửi đơn qua đường bưu điện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

6. Email tố cáo lừa đảo qua mạng: Gửi đến địa chỉ nào?

Bộ Công an có hướng dẫn tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm qua hòm thư điện tử. Tuy nhiên, người dân cần phân biệt giữa địa chỉ email liên hệ chung của cơ quan với địa chỉ được công bố dành riêng cho việc tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.

Khi muốn gửi email tố cáo lừa đảo qua mạng, nên:

• Kiểm tra thông tin liên hệ trên website chính thức của cơ quan tiếp nhận.
• Xác minh email có được công bố cho mục đích tiếp nhận thông tin về tội phạm hay không.
• Đặt tiêu đề rõ ràng, chẳng hạn: “Tố giác vụ việc có dấu hiệu lừa đảo qua mạng”.
• Tóm tắt diễn biến, thời điểm chuyển tiền và số tiền bị thiệt hại.
• Đính kèm tài liệu theo định dạng được chấp nhận.
• Lưu bản email đã gửi và phản hồi của cơ quan tiếp nhận, nếu có.

Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an công bố địa chỉ email bandoc@mps.gov.vn hoặc email của Luật Thiên Mã: info@luatthienma.com.vn trong thông tin liên hệ chung. Tuy nhiên, không nên mặc định địa chỉ này là hộp thư chuyên trách tiếp nhận tố giác tội phạm cho mọi địa phương hoặc mọi loại vụ việc. Người gửi cần kiểm tra hướng dẫn chính thức trước khi sử dụng.

Nếu cần xác nhận việc tiếp nhận, nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền theo thông tin chính thức được công bố thay vì chỉ dựa vào việc email đã gửi thành công.

7. Cần làm gì ngay sau khi bị lừa đảo tiền qua mạng?

Bên cạnh việc làm đơn tố giác, người bị hại nên nhanh chóng thực hiện các biện pháp giảm thiểu thiệt hại và bảo toàn chứng cứ.

Liên hệ ngay với ngân hàng hoặc đơn vị thanh toán. Thông báo giao dịch nghi vấn, cung cấp mã giao dịch và đề nghị hướng dẫn các biện pháp xử lý theo quy trình. Việc tiếp nhận yêu cầu không đồng nghĩa chắc chắn có thể thu hồi tiền, nhưng xử lý sớm có thể hỗ trợ việc xác minh.

Lưu giữ chứng cứ. Sao lưu sao kê, tin nhắn, đường dẫn, số điện thoại và thông tin tài khoản nhận tiền. Không xóa dữ liệu liên quan trước khi hoàn tất việc lưu giữ.

Bảo vệ tài khoản cá nhân. Nếu đã cung cấp mật khẩu, mã xác thực hoặc thông tin đăng nhập, cần thay đổi thông tin bảo mật và liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ. Không tiếp tục cung cấp mã OTP hoặc chuyển thêm tiền theo yêu cầu của đối tượng.

Cảnh giác với dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa”. Một số đối tượng có thể tiếp tục giả danh luật sư, công an hoặc chuyên gia công nghệ để yêu cầu phí xử lý, phí mở khóa hoặc tiền đặt cọc. Không chuyển thêm tiền nếu chưa xác minh được tính hợp pháp của dịch vụ.

Nộp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền. Cung cấp các tài liệu đã lưu và trình bày rõ diễn biến, tránh chỉ dựa vào ảnh chụp riêng lẻ mà thiếu thông tin về giao dịch.

8. Những lưu ý khi nộp đơn tố cáo lừa đảo trên mạng

Thứ nhất, trình bày trung thực. Không tự ý thêm tình tiết, phóng đại số tiền hoặc quy kết một người phạm tội khi chưa có căn cứ. Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định người cố ý tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật có thể bị xử lý tùy tính chất, mức độ vi phạm.

Thứ hai, ghi rõ thông tin giao dịch. Số tiền, ngày chuyển, tài khoản nhận và chứng từ cần thống nhất với nhau.

Thứ ba, giữ lại bản sao hồ sơ. Lưu bản đơn, danh mục tài liệu, phiếu gửi bưu điện hoặc thông tin xác nhận điện tử để tiện theo dõi.

Thứ tư, không tự ý công khai dữ liệu nhạy cảm. Hạn chế đăng số tài khoản, giấy tờ tùy thân hoặc thông tin cá nhân của người khác lên mạng xã hội khi chưa xác minh và chưa cân nhắc hệ quả pháp lý.

Thứ năm, không chờ có đủ mọi chứng cứ mới trình báo. Nếu có căn cứ nghi ngờ vụ việc có dấu hiệu tội phạm, người bị hại có thể cung cấp thông tin hiện có và bổ sung tài liệu theo hướng dẫn của cơ quan tiếp nhận.

9. Câu hỏi thường gặp về mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng

Mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng có bắt buộc theo một mẫu thống nhất không?

• Mẫu trong bài là tài liệu tham khảo để trình bày thông tin.
• Người làm đơn cần cung cấp nội dung sự việc, thông tin liên hệ và tài liệu liên quan theo yêu cầu của thủ tục được áp dụng; không nên mặc định mọi trường hợp đều bắt buộc dùng cùng một mẫu.

Bị lừa chuyển tiền qua mạng thì nộp đơn ở đâu?

• Người bị hại có thể đến Công an xã, phường hoặc gửi thông tin đến cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.
• Cơ quan tiếp nhận sẽ phân loại và xử lý hoặc chuyển thông tin theo thẩm quyền.

Có thể gửi đơn tố cáo lừa đảo online không?

• Có thể cung cấp thông tin qua những kênh điện tử được cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn, bao gồm một số phương thức qua thư điện tử hoặc ứng dụng VNeID.
• Cần kiểm tra kênh chính thức và lưu lại thông tin đã gửi.

Email tố cáo lừa đảo qua mạng có được chấp nhận không?

• Bộ Công an có hướng dẫn tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm qua hòm thư điện tử.
• Tuy nhiên, người gửi cần xác minh địa chỉ email và mục đích tiếp nhận được công bố. Gửi email thành công không đồng nghĩa đã có xác nhận thụ lý hoặc kết quả giải quyết.

Bị lừa số tiền nhỏ có thể làm đơn tố giác không?

• Người dân có thể cung cấp thông tin về hành vi có dấu hiệu tội phạm để cơ quan có thẩm quyền xem xét.
• Việc xử lý hình sự phụ thuộc vào hành vi, giá trị tài sản, thủ đoạn và các điều kiện pháp luật liên quan; không nên chỉ căn cứ vào số tiền để tự kết luận.

Nộp đơn tố cáo lừa đảo qua mạng có chắc chắn lấy lại được tiền không?

• Không.
• Việc thu hồi tiền phụ thuộc vào kết quả xác minh, khả năng thu hồi tài sản và quy trình xử lý liên quan.
• Người bị hại nên liên hệ ngân hàng sớm, lưu chứng cứ và cung cấp thông tin đầy đủ cho cơ quan có thẩm quyền.

Kết luận

Mẫu đơn tố cáo lừa đảo qua mạng giúp người bị hại trình bày diễn biến sự việc, ghi nhận số tiền đã chuyển và cung cấp thông tin để cơ quan có thẩm quyền xem xét. Khi soạn đơn, cần nêu rõ phương thức lừa đảo, thông tin tài khoản nhận tiền, thời điểm giao dịch và các chứng cứ liên quan.

Nếu vừa phát hiện bị lừa chuyển tiền, người bị hại nên nhanh chóng liên hệ ngân hàng hoặc đơn vị thanh toán, bảo toàn chứng cứ và trình báo với cơ quan có thẩm quyền. Khi gửi đơn trực tuyến hoặc qua email, cần xác minh đúng kênh tiếp nhận chính thức và lưu lại thông tin đã gửi để thuận tiện theo dõi.