Bạn vừa trải qua một vụ va chạm giao thông, bị đối tác vi phạm hợp đồng kinh tế, hay chịu thiệt hại nặng nề về tài sản? Tâm lý chung lúc này là cực kỳ bức xúc và muốn đối phương phải đền bù ngay lập tức. Thế nhưng, bạn có biết rằng có đến hơn 60% hồ sơ yêu cầu bồi thường ngoài tòa án bị bác bỏ, hoặc người dân chỉ nhận về số tiền rất nhỏ so với thực tế?

Lý do không phải vì luật pháp không bảo vệ bạn, mà vì trong lúc nóng vội, bạn đã vô tình mắc phải những sai lầm mang tính “chí mạng”. Từ vị thế người đang đúng, bạn hoàn toàn có thể tự đẩy mình vào thế bất lợi, thậm chí bị kiện ngược lại.

Bài viết này từ Ban Biên tập Luật Thiên Mã sẽ chỉ mặt đặt tên 5 sai lầm phổ biến nhất giúp bạn tỉnh táo đòi lại sự công bằng và số tiền xứng đáng. Nếu bạn chưa biết cách xử lý khi xảy ra va chạm, tham khảo ngay bài viết về cách xử lý tranh chấp nhanh tại đây.

Khi nào bạn có quyền đòi bồi thường thiệt hại

Bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật (đặc biệt là Bộ luật Dân sự 2015) là trách nhiệm dân sự buộc cá nhân, pháp nhân có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền lợi hợp pháp khác của người khác phải đền bù tổn thất về vật chất hoặc tinh thần thực tế xảy ra.

Các trường hợp được bồi thường:

• Bồi thường ngoài hợp đồng: Khi bị xâm phạm về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, hoặc tài sản do hành vi trái pháp luật của người khác gây ra. 
• Bồi thường trong hợp đồng: Khi bên kia vi phạm nghĩa vụ hợp đồng đã ký kết, gây ra thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần. 
• Bồi thường không lỗi: Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao (xe ô tô, nhà máy…) phải bồi thường ngay cả khi không có lỗi, trừ khi thiệt hại do lỗi cố ý của người bị thiệt hại hoặc trường hợp bất khả kháng. 
• Thiệt hại về tinh thần: Được bồi thường khi danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc sức khỏe bị xâm phạm.

Lời khuyên từ Luật sư Nguyễn Văn Hùng: “Dù rơi vào trường hợp nào, mấu chốt để bạn thắng kiện và đòi được tiền là phải chứng minh được 3 yếu tố bắt buộc: Hành vi trái pháp luật của đối phương, thiệt hại thực tế của bạn và mối quan hệ nhân quả giữa hai điều đó. Thiếu 1 trong 3, Tòa án sẽ bác đơn.”

5 sai lầm chí mạng khi yêu cầu bồi thường

1. Đòi bồi thường “khống” theo cảm xúc, không có căn cứ thực tế

Đây là sai lầm kinh điển nhất mà hầu như ai cũng mắc phải khi đang trong trạng thái tức giận.

Thiệt hại thực tế là thước đo duy nhất của pháp luật

Căn cứ theo nguyên tắc tại Khoản 1 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, việc bồi thường được xây dựng trên nền tảng: “Thiệt hại bao nhiêu, bồi thường bấy nhiêu”. Bạn không thể tùy tiện đưa ra một con số “trên trời” chỉ để bõ tức.

Ví dụ thực tế: Một vụ va chạm xe máy chỉ làm gãy chiếc gương chiếu hậu trị giá 500.000 đồng, nhưng bạn lại giữ xe người ta lại và đòi bồi thường 10 triệu đồng vì lý do “làm trễ giờ làm và tổn thất tinh thần”. Yêu cầu này chắc chắn sẽ bị gạt bỏ.

2. Không thu thập hoặc làm mất dấu vết bằng chứng hợp pháp

Trong giới luật có một câu nói kinh điển: “Nói có sách, mách có chứng”. Ai chứng minh được thiệt hại, người đó thắng.

Nghĩa vụ chứng minh thuộc về người đòi

Bạn không thể đến gặp đối phương hay Tòa án và nói: “Họ làm hỏng đồ của tôi, bắt họ đền đi”. Bạn phải chủ động chứng minh được 3 yếu tố: Hành vi trái pháp luật của họ, thiệt hại thực tế của bạn, và mối quan hệ nhân quả giữa hai điều đó.

Theo Điều 93, 94, 95 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, bằng chứng hợp pháp phải là tài liệu gốc hoặc dữ liệu điện tử có giá trị chứng minh. Do đó, bạn tuyệt đối không được bỏ qua 2 nhóm sau: 

• Bằng chứng tại hiện trường: Hình ảnh, video quay lại toàn cảnh vụ việc, thông tin người làm chứng, hoặc biên bản hiện trường có chữ ký xác nhận của các bên.
• Bằng chứng về giá trị thiệt hại: Hóa đơn viện phí, hóa đơn sửa chữa tài sản, bảng báo giá thay thế linh kiện chính hãng.

3. Tự ý sửa chữa tài sản bị hư hỏng trước khi lập biên bản

Thấy chiếc xe máy đắt tiền hay mảng tường nhà bị nứt do nhà hàng xóm thi công, tâm lý xót của khiến nhiều người lập tức gọi thợ đến sửa ngay để lấy cái dùng. Đây là một sai lầm cực kỳ tai hại!

Làm mất “hiện trường” là mất quyền đòi tiền

Khi bạn đã sửa chữa xong xuôi rồi mới quay lại đòi tiền, đối phương hoàn toàn có quyền từ chối với lý do: “Tôi đâu biết vết hỏng cũ nặng nhẹ thế nào, chắc gì lỗi hoàn toàn do tôi, biết đâu anh tự làm hỏng thêm thì sao?”.

Hãy giữ nguyên hiện trạng, chụp ảnh chụp clip rõ nét hoặc mời cơ quan chức năng, đơn vị thừa phát lại lập vi bằng ghi nhận hiện trạng trước khi tiến hành sửa chữa.

4. Thỏa thuận “miệng” không lập thành văn bản

Khi xảy ra va chạm nhỏ hoặc xích mích giữa những người quen biết, các bên thường có xu hướng “thời tự dàn xếp với nhau cho nhanh”, bắt tay đồng ý đền một số tiền rồi ai về nhà nấy.

Rủi ro lật kèo cực cao khi không có giấy trắng mực đen

Hai bên đứng ở hiện trường hứa hẹn ngày mai sẽ chuyển khoản đền bù 5 triệu đồng. Nhưng đến ngày mai, bạn gọi điện thì đối phương chặn số, khóa máy, thậm chí quay lại thách thức bạn đi kiện vì bạn không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh họ đã hứa đền tiền.

Mọi thỏa thuận bồi thường dù là nhỏ nhất cũng phải được ghi lại bằng văn bản, có chữ ký của hai bên và người làm chứng (nếu có).

5. Chậm trễ trong việc thông báo và gửi yêu cầu (Hết thời hiệu)

Rất nhiều người có tâm lý ngại đụng chạm, hoặc nghe đối phương hứa hẹn “khất nợ” từ tháng này qua tháng khác nên cứ chặc lưỡi bỏ qua.

Thời hiệu khởi kiện không kéo dài mãi mãi

Bạn cần lưu ý, thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật hiện hành thường là 03 năm kể từ ngày bạn biết hoặc phải biết quyền lợi của mình bị xâm phạm. Đừng để sự nể nang khiến vụ việc kéo dài quá lâu dẫn đến hết thời hiệu pháp luật bảo hộ.

Để đặt lịch tư vấn trực tiếp với Luật sư của Luật Thiên Mã hoặc gọi Hotline để được hỗ trợ khẩn cấp!

Đặt lịch tư vấn

Kết luận

Yêu cầu bồi thường thiệt hại chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng, đặc biệt là khi bạn phải đối diện với những quy định pháp lý phức tạp và các bên đối lập dày dặn kinh nghiệm. Tuy nhiên, chỉ cần tỉnh táo tránh được 5 sai lầm chí mạng đã nêu trong bài, bạn đã nắm chắc trong tay tới 80% phần thắng.

Quyền lợi của bạn chỉ thực sự được bảo vệ khi bạn hiểu rõ mình đang làm gì. Đừng để sự thiếu sót về thông tin khiến bạn chịu thiệt thòi!

Hãy luôn theo dõi luatthienma.com.vn để tiếp tục trang bị cho mình những kiến thức pháp luật thiết thực. Chúng tôi sẽ luôn đồng hành để giúp bạn luôn là người làm chủ trong mọi tình huống tranh chấp của cuộc sống!

Brand: Luật Thiên Mã
Tác giả: Ban Biên tập Luật Thiên Mã
Luật sư tham vấn: Luật sư Nguyễn Văn Hùng