Trong quá trình vay vốn hoặc gửi tiết kiệm tại ngân hàng, “tất toán” là một thuật ngữ quen thuộc nhưng không phải ai cũng hiểu rõ bản chất và quy định liên quan. Việc nắm rõ tất toán là gì, có những hình thức nào và quyền của khách hàng khi tất toán sẽ giúp bạn chủ động hơn trong quản lý tài chính và bảo vệ quyền lợi của mình khi giao dịch với ngân hàng.
Tất toán là gì?
Khái niệm tất toán
Hiện nay, trong hệ thống văn bản pháp luật chưa có quy định cụ thể về khái niệm “tất toán”. Đây là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong hoạt động ngân hàng để chỉ việc chấm dứt giao dịch giữa khách hàng và ngân hàng khi hợp đồng kết thúc. Theo đó, tất toán được hiểu là việc khách hàng hoàn trả đầy đủ toàn bộ các khoản tiền bao gồm gốc, lãi và các nghĩa vụ tài chính khác theo hợp đồng đã ký kết với ngân hàng.
Bản chất của tất toán
Về bản chất, tất toán là hành vi thanh toán toàn bộ nghĩa vụ tài chính nhằm kết thúc hợp đồng giữa các bên. Khi toàn bộ khoản tiền ghi trong hợp đồng hoặc khoản vay đã được thanh toán đầy đủ, quan hệ tín dụng giữa khách hàng và ngân hàng sẽ chấm dứt.
Các loại tất toán phổ biến hiện nay
Tất toán khoản vay
Đây là trường hợp khách hàng thanh toán toàn bộ khoản vay cho ngân hàng theo hợp đồng tín dụng. Việc tất toán có thể được thực hiện đúng hạn hoặc trước thời hạn đã thỏa thuận.
Tất toán khoản vay trước hạn
Tất toán trước hạn xảy ra khi khách hàng có đủ khả năng tài chính và không còn nhu cầu sử dụng khoản vay nên tiến hành thanh toán trước thời gian đã cam kết trong hợp đồng. Tuy nhiên, trong trường hợp này, khách hàng thường phải chịu một khoản phí tất toán trước hạn, mức phí cụ thể phụ thuộc vào quy định của từng ngân hàng và thời điểm tất toán.
Tất toán tài khoản tiết kiệm
Đây là hoạt động ngân hàng thanh toán toàn bộ tiền gốc và lãi của khoản tiền gửi tiết kiệm cho khách hàng theo yêu cầu. Việc tất toán có thể thực hiện khi đến hạn hoặc trước hạn tùy theo nhu cầu của người gửi tiền.
Ngân hàng có được từ chối tất toán khoản vay không?
Cơ sở pháp lý về quan hệ vay vốn
Theo khoản 4 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi trong thời gian nhất định. Điều này cho thấy quan hệ vay vốn giữa ngân hàng và khách hàng là quan hệ hợp đồng có thỏa thuận rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của các bên.
Vai trò của hợp đồng tín dụng
Pháp luật quy định việc cho vay phải được lập thành văn bản, trong đó có các nội dung cơ bản như số tiền vay, thời hạn vay, điều khoản trả nợ trước hạn, quyền và nghĩa vụ của các bên, cũng như các chế tài vi phạm. Do đó, việc khách hàng có được tất toán trước hạn hay không sẽ phụ thuộc vào điều khoản cụ thể trong hợp đồng đã ký kết với ngân hàng.
Trường hợp ngân hàng từ chối tất toán
Nếu ngân hàng từ chối cho khách hàng tất toán khoản vay, khách hàng cần kiểm tra lại hợp đồng tín dụng để xác định có điều khoản cho phép trả nợ trước hạn hay không. Trong trường hợp quyền tất toán đã được thỏa thuận nhưng không được thực hiện, khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với hội sở chính của ngân hàng hoặc phản ánh đến Ngân hàng Nhà nước tại địa phương để được giải quyết. Ngoài ra, khách hàng cũng có quyền khởi kiện ra Tòa án hoặc yêu cầu giải quyết tại trọng tài thương mại nếu phát sinh tranh chấp.
> >>Bạn đang gặp vướng mắc khi tất toán khoản vay hoặc bị ngân hàng từ chối không rõ lý do? Hãy truy cập ngay Luật Thiên Mã để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ xử lý đúng quy định pháp luật.
Lưu ý quan trọng khi thực hiện tất toán
Kiểm tra kỹ điều khoản hợp đồng
Khách hàng cần đọc kỹ các điều khoản về trả nợ, đặc biệt là quy định về tất toán trước hạn và các khoản phí phát sinh để tránh tranh chấp.
Chuẩn bị đầy đủ nghĩa vụ tài chính
Trước khi tất toán, cần đảm bảo đã chuẩn bị đầy đủ số tiền bao gồm gốc, lãi và các khoản phí (nếu có) để quá trình tất toán diễn ra thuận lợi.
Chủ động làm việc với ngân hàng
Trong trường hợp có vướng mắc, khách hàng nên chủ động liên hệ với ngân hàng để được hướng dẫn cụ thể, tránh phát sinh chậm trễ hoặc tranh chấp không cần thiết.
Kết luận từ Luật sư chuyên môn
Tất toán là bước cuối cùng trong quan hệ tín dụng, đánh dấu việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính và chấm dứt hợp đồng giữa khách hàng và ngân hàng. Việc hiểu rõ các loại tất toán, quy định pháp lý cũng như quyền và nghĩa vụ của mình sẽ giúp khách hàng chủ động hơn trong quá trình vay vốn và đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi giao dịch với ngân hàng.
>>>Bạn đang cần kiểm tra hợp đồng tín dụng, tính toán phí tất toán hoặc giải quyết tranh chấp với ngân hàng, hãy liên hệ Luật Thiên Mã để được hỗ trợ chuyên sâu và bảo vệ quyền lợi của mình một cách tối đa.
