Khi bị lừa chuyển tiền, mua bán hàng hóa bằng thông tin gian dối hoặc bị người khác dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản, người bị thiệt hại có thể gửi thông tin đến cơ quan có thẩm quyền để đề nghị tiếp nhận, xác minh và xử lý theo pháp luật.
Sử dụng mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản giúp người làm đơn trình bày sự việc theo trình tự rõ ràng, xác định số tiền hoặc tài sản bị chiếm đoạt, cung cấp chứng cứ và nêu yêu cầu giải quyết. Tuy nhiên, đối với vụ việc có dấu hiệu tội phạm, văn bản thường được sử dụng là đơn tố giác về tội phạm hoặc văn bản trình báo, tố giác hành vi có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Bài viết dưới đây cung cấp mẫu đơn tham khảo, hướng dẫn cách soạn đơn, nơi nộp, cách gửi trực tuyến và những vấn đề cần lưu ý nếu muốn rút đơn sau khi đã trình báo.
1. Mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản là gì?
Đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản là cách gọi phổ biến của văn bản do người bị thiệt hại hoặc người biết về sự việc lập để cung cấp thông tin về hành vi có dấu hiệu dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản.
Về thủ tục pháp lý, cần phân biệt hai khái niệm:
- Tố cáo: Theo Luật Tố cáo, đây là việc cá nhân thông báo cho cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích được pháp luật bảo vệ.
- Tố giác về tội phạm: Là việc cá nhân phát hiện và tố giác hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền theo pháp luật tố tụng hình sự.
Nếu người làm đơn bị mất tiền do đối tượng giả danh nhân viên ngân hàng, lừa đầu tư, bán hàng không có thật, giả danh người quen hoặc sử dụng thủ đoạn gian dối khác để chiếm đoạt tài sản, nên cân nhắc lập đơn tố giác về tội phạm có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Việc hành vi có cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không do cơ quan có thẩm quyền xác minh và kết luận trên cơ sở tài liệu, chứng cứ cùng quy định pháp luật. Người làm đơn không cần tự xác định chắc chắn tội danh mới có thể cung cấp thông tin.
2. Mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản mới nhất
Dưới đây là mẫu đơn tham khảo dành cho người bị thiệt hại hoặc người biết về vụ việc có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Có thể sao chép nội dung sang Word để điền thông tin, chỉnh sửa theo tình huống thực tế và in ra sử dụng.
MẪU ĐƠN TỐ GIÁC VỀ TỘI PHẠM
Về hành vi có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
…, ngày … tháng … năm …
Kính gửi: ………………………………………………………………….
I. THÔNG TIN NGƯỜI TỐ GIÁC
Họ và tên: ………………………………………………………………………
Ngày, tháng, năm sinh: ………………………………………………………
Số giấy tờ tùy thân (nếu cần): …………………………………………….
Địa chỉ liên hệ: ………………………………………………………………..
Số điện thoại/email: …………………………………………………………
II. THÔNG TIN NGƯỜI BỊ TỐ GIÁC
Họ và tên/tên tài khoản/tên tổ chức (nếu biết): ……………………….
Địa chỉ hoặc nơi cư trú (nếu biết): ………………………………………..
Số điện thoại, tài khoản mạng xã hội hoặc thông tin liên hệ khác: …………………………………………………………………………………..
Thông tin tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc tài khoản nhận tiền (nếu có): ………………………………………………………………………
III. NỘI DUNG TỐ GIÁC
Tôi làm đơn này để tố giác sự việc có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, với nội dung cụ thể như sau:
Vào ngày … tháng … năm …, tôi có giao dịch/trao đổi với người có thông tin nêu trên thông qua …………………………………………………………..
Trong quá trình giao dịch, người này đã trình bày, cam kết hoặc cung cấp thông tin …………………………………………………………………………
Tin tưởng vào những thông tin đó, tôi đã thực hiện việc giao tiền/chuyển khoản/giao tài sản như sau:
- Thời gian giao dịch: ………………………………………………………
- Số tiền hoặc tài sản đã giao: ……………………………………………
- Phương thức giao nhận: ………………………………………………….
- Tài khoản nhận tiền hoặc địa điểm giao tài sản: …………………..
- Nội dung giao dịch: ………………………………………………………….
Sau khi nhận tiền hoặc tài sản, người có liên quan đã có các hành vi sau:
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….
Tôi nhận thấy sự việc có dấu hiệu gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản vì các lý do sau:
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….
Tổng giá trị tài sản tôi cho rằng đã bị chiếm đoạt là: ……………. đồng (bằng chữ: ………………………………………………………………………).
Đến nay, sự việc chưa được giải quyết như sau: ……………………….
……………………………………………………………………………………….
IV. TÀI LIỆU, CHỨNG CỨ KÈM THEO
- Chứng từ chuyển tiền/biên nhận giao tài sản: ………………………
- Tin nhắn, email, lịch sử trao đổi hoặc dữ liệu liên quan: ……….
- Hình ảnh, thông tin tài khoản, đường dẫn hoặc tài liệu khác: ….
- Tài liệu khác (nếu có): ……………………………………………………
V. ĐỀ NGHỊ GIẢI QUYẾT
Kính đề nghị Quý cơ quan tiếp nhận thông tin, kiểm tra, xác minh sự việc và xử lý theo thẩm quyền, quy định pháp luật.
Đề nghị xem xét các tài liệu, chứng cứ kèm theo; xác minh người có liên quan và các giao dịch được trình bày trong đơn; áp dụng biện pháp xử lý theo quy định nếu có đủ căn cứ.
Tôi đề nghị được thông báo kết quả giải quyết theo quy định pháp luật. Trường hợp có căn cứ và thuộc phạm vi giải quyết, kính đề nghị xem xét việc thu hồi, hoàn trả tài sản bị chiếm đoạt và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại.
Tôi cam đoan những thông tin cung cấp trong đơn là trung thực theo hiểu biết của mình. Tôi chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã trình bày và tài liệu do mình cung cấp.
Kính đề nghị Quý cơ quan xem xét, giải quyết.
Người tố giác
(Ký và ghi rõ họ tên)
……………………………………………………
Lưu ý: Đây là mẫu tham khảo, không phải biểu mẫu bắt buộc dùng chung cho mọi trường hợp. Người làm đơn cần điều chỉnh nội dung theo vụ việc thực tế, không đưa vào những thông tin chưa có căn cứ và không tự ý khẳng định một người đã phạm tội khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
3. Cách soạn đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Để soạn đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản rõ ràng và có giá trị tham khảo trong quá trình xác minh, người làm đơn nên thực hiện theo các bước sau.
Bước 1: Ghi thông tin người làm đơn và người bị tố giác
Ghi họ tên, địa chỉ liên hệ và thông tin cần thiết của người làm đơn. Với người bị tố giác, hãy cung cấp những thông tin đã biết như họ tên, số điện thoại, tên tài khoản mạng xã hội, tài khoản nhận tiền hoặc địa chỉ liên hệ.
Nếu chưa xác định được danh tính thật của đối tượng, cần ghi rõ thông tin nhận diện hiện có. Không nên tự suy đoán hoặc đưa thông tin của người không liên quan vào đơn.
Bước 2: Trình bày sự việc theo trình tự thời gian
Nội dung đơn nên làm rõ:
- Người bị tố giác đã giới thiệu, cam kết hoặc cung cấp thông tin gì?
- Người làm đơn đã chuyển tiền hoặc giao tài sản vào thời điểm nào?
- Tài sản được chuyển đến tài khoản hoặc giao cho ai?
- Sau khi nhận tiền hoặc tài sản, đối tượng đã có hành vi gì?
- Người làm đơn đã liên hệ yêu cầu giải quyết ra sao?
- Thiệt hại thực tế hiện tại là bao nhiêu?
Nên trình bày theo sự kiện cụ thể, tránh dùng những từ ngữ mang tính xúc phạm hoặc suy diễn. Nếu có nhiều lần chuyển tiền, nên lập bảng liệt kê từng giao dịch gồm ngày, số tiền, tài khoản nhận và chứng từ tương ứng.
Bước 3: Xác định số tiền hoặc tài sản bị thiệt hại
Ghi rõ số tiền hoặc tài sản đã giao, số tiền đã được hoàn trả nếu có và phần thiệt hại còn lại theo tính toán của người làm đơn.
Không nên cộng gộp những khoản chưa thực tế giao hoặc chưa có căn cứ thành số tiền bị chiếm đoạt. Trường hợp giá trị tài sản chưa xác định chính xác, có thể ghi rõ số liệu tạm tính và tài liệu làm căn cứ.
Bước 4: Liệt kê tài liệu, chứng cứ
Tài liệu có thể bao gồm:
- Sao kê hoặc chứng từ chuyển tiền.
- Nội dung tin nhắn, email, lịch sử trò chuyện.
- Hợp đồng, giấy biên nhận hoặc thỏa thuận giao dịch.
- Hình ảnh, video hoặc thông tin tài khoản có liên quan.
- Thông tin người làm chứng hoặc người biết về sự việc.
- Các tài liệu thể hiện việc yêu cầu hoàn trả tài sản và phản hồi của bên liên quan.
Nên giữ nguyên dữ liệu gốc, sao lưu bản điện tử và lập danh mục tài liệu gửi kèm. Không chỉnh sửa hoặc cắt ghép dữ liệu theo cách làm sai lệch nội dung.
Bước 5: Nêu yêu cầu giải quyết cụ thể
Phần đề nghị nên tập trung vào việc tiếp nhận thông tin, xác minh sự việc, xử lý theo thẩm quyền và xem xét quyền lợi hợp pháp của người bị thiệt hại.
Không cần tự đề xuất mức hình phạt hoặc khẳng định chắc chắn tội danh. Cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá sự việc trên cơ sở tài liệu, chứng cứ và quy định pháp luật.
4. Nộp đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản ở đâu?
Người bị lừa đảo có thể cung cấp thông tin cho cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm. Việc giải quyết thuộc cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.
Nộp tại Công an xã, phường
- Người dân có thể đến Công an xã, phường để trình báo hoặc gửi đơn tố giác về vụ việc có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Công an cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận, phân loại, kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển thông tin, tài liệu đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
- Đây là lựa chọn phù hợp khi người làm đơn cần một đầu mối tiếp nhận trực tiếp và chưa xác định được cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Nộp tại Cơ quan điều tra Công an cấp tỉnh
- Người làm đơn cũng có thể gửi đến cơ quan điều tra có thẩm quyền thuộc Công an cấp tỉnh. Tùy tính chất vụ việc, cơ quan tiếp nhận sẽ xác định việc thụ lý, xác minh hoặc chuyển thông tin theo quy định.
- Với vụ việc liên quan đến nhiều người, nhiều địa phương, nhiều tài khoản nhận tiền hoặc có tình tiết phức tạp, người làm đơn nên trình bày đầy đủ phạm vi sự việc và các tài liệu hiện có để cơ quan chức năng xem xét.
Gửi đến cơ quan công an thuộc Bộ Công an
- Trong những trường hợp thuộc phạm vi tiếp nhận của cơ quan thuộc Bộ Công an, người dân có thể gửi thông tin theo kênh chính thức được công bố. Tuy nhiên, không phải mọi vụ việc lừa đảo đều cần gửi trực tiếp đến Bộ Công an.
- Theo hướng dẫn của Bộ Công an, tố giác, tin báo về tội phạm có thể được tiếp nhận bằng đơn, thư gửi qua đường bưu điện, trực tiếp, qua điện thoại trực ban và một số phương tiện thông tin khác theo quy định. Cơ quan tiếp nhận sẽ phân loại và xử lý hoặc chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền.
5. Có thể gửi đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản online không?
Người dân có thể cung cấp thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm thông qua một số kênh điện tử được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, trong đó hướng dẫn của Bộ Công an có đề cập đến phương tiện thông tin, thư điện tử hoặc ứng dụng VNeID theo quy định.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi địa phương đều có một biểu mẫu trực tuyến thống nhất hoặc mọi đơn gửi qua mạng đều tự động được xác nhận là hồ sơ hoàn chỉnh. Người làm đơn cần kiểm tra kênh tiếp nhận chính thức và thực hiện đúng hướng dẫn.
Khi gửi thông tin online, nên chuẩn bị:
- Nội dung đơn hoặc bản trình bày sự việc rõ ràng.
- Thông tin liên hệ chính xác.
- Chứng từ chuyển tiền và tài liệu liên quan ở định dạng được hệ thống chấp nhận.
- Bản sao hoặc bản lưu của toàn bộ nội dung đã gửi.
- Thông tin xác nhận tiếp nhận, mã hồ sơ hoặc hướng dẫn bổ sung nếu có.
Nếu chưa tìm được kênh điện tử phù hợp, người làm đơn có thể đến trực tiếp Công an cấp xã hoặc cơ quan có thẩm quyền để trình báo.
6. File đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Nên dùng Word hay PDF?
Khi tìm file đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người dùng thường có nhu cầu tải mẫu để điền thông tin, in ra và gửi cơ quan chức năng.
Hai định dạng phổ biến là:
- File Word: Thuận tiện để chỉnh sửa nội dung, thêm giao dịch, bổ sung chứng cứ và điều chỉnh bố cục theo vụ việc.
- File PDF: Phù hợp khi nội dung đã hoàn thiện và cần giữ nguyên bố cục khi in hoặc gửi điện tử.
Khi sử dụng mẫu có sẵn, cần kiểm tra các nội dung như tên người làm đơn, thông tin người bị tố giác, diễn biến sự việc, số tiền bị thiệt hại, danh mục chứng cứ và yêu cầu giải quyết.
7. Có được rút đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản không?
Người đã gửi đơn có thể chủ động thông báo với cơ quan tiếp nhận khi muốn bổ sung, đính chính thông tin hoặc trình bày việc không tiếp tục yêu cầu theo nguyện vọng cá nhân. Tuy nhiên, cần phân biệt việc rút một lá đơn với việc rút yêu cầu khởi tố trong những trường hợp pháp luật quy định.
Đối với vụ việc có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, việc người bị thiệt hại rút đơn hoặc được hoàn trả tiền không mặc nhiên làm chấm dứt việc xác minh, giải quyết nguồn tin về tội phạm. Cơ quan có thẩm quyền vẫn xem xét vụ việc theo quy định pháp luật.
Nếu muốn thông báo việc rút hoặc điều chỉnh nội dung đã trình báo, người làm đơn nên:
- Ghi rõ thông tin người đã nộp đơn, ngày nộp và cơ quan tiếp nhận.
- Nêu rõ nội dung muốn rút, đính chính hoặc bổ sung.
- Trình bày lý do một cách trung thực.
- Cung cấp thông tin về việc hoàn trả tài sản hoặc thỏa thuận liên quan nếu có.
- Đề nghị cơ quan tiếp nhận ghi nhận ý kiến và hướng dẫn thủ tục tiếp theo.
Không nên ký giấy xác nhận đã nhận đủ tiền hoặc cam kết rút đơn khi chưa kiểm tra thực tế việc thanh toán. Nếu bị đe dọa, cưỡng ép hoặc gây sức ép để rút đơn, cần thông báo ngay với cơ quan có thẩm quyền.
8. Phân biệt lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tranh chấp dân sự
Không phải mọi trường hợp vay tiền không trả, chậm thanh toán hoặc vi phạm hợp đồng đều cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Điểm cần làm rõ là dấu hiệu gian dối và mối liên hệ giữa thủ đoạn đó với việc giao tài sản. Cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá toàn bộ diễn biến, thời điểm phát sinh ý định, thỏa thuận giữa các bên và các chứng cứ liên quan.
Ví dụ:
- Một người đưa ra thông tin gian dối về hàng hóa, dự án hoặc danh tính để khiến người khác chuyển tiền có thể là tình tiết cần xác minh về dấu hiệu lừa đảo.
- Một bên chậm trả nợ hoặc vi phạm hợp đồng nhưng chưa có căn cứ thể hiện thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản thì không thể chỉ dựa vào việc chưa trả tiền để kết luận có tội phạm.
Người làm đơn nên mô tả các sự kiện và cung cấp tài liệu thực tế, thay vì chỉ ghi rằng người khác “lừa đảo” mà không nêu rõ hành vi cụ thể.
9. Những lưu ý khi làm đơn tố cáo người lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Cung cấp thông tin trung thực: Không bịa đặt, phóng đại thiệt hại hoặc cố ý đưa thông tin sai sự thật. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, người cố ý tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật có thể bị xử lý tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Khi gửi chứng cứ qua mạng, cần sử dụng kênh tiếp nhận chính thức, tránh công khai số tài khoản, giấy tờ tùy thân hoặc thông tin riêng tư không cần thiết trên mạng xã hội.
Không tự ý xóa dữ liệu: Hãy giữ lại tin nhắn, lịch sử giao dịch, thông tin tài khoản và các dữ liệu có thể hỗ trợ xác minh.
Lưu bằng chứng đã nộp đơn: Nên giữ bản sao đơn, danh mục tài liệu và thông tin xác nhận tiếp nhận để tiện theo dõi, bổ sung khi cần.
Không tự ý thỏa thuận gây bất lợi: Nếu đối tượng hứa trả tiền để người bị thiệt hại rút đơn, cần kiểm tra việc hoàn trả thực tế và cân nhắc tư vấn pháp lý trước khi ký văn bản có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của mình.
10. Câu hỏi thường gặp về đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản có bắt buộc theo mẫu không?
- Người dân có thể trình báo hoặc tố giác bằng văn bản với nội dung thể hiện rõ sự việc và thông tin liên quan.
- Mẫu tham khảo giúp trình bày thuận tiện hơn nhưng không nên mặc định có một mẫu thống nhất bắt buộc cho mọi tình huống.
Nộp đơn tố cáo chiếm đoạt tài sản ở đâu?
- Có thể cung cấp thông tin tại Công an xã, phường hoặc cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.
- Cơ quan tiếp nhận sẽ phân loại và xử lý hoặc chuyển đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
Có thể nộp đơn tố cáo lừa đảo online không?
- Có thể cung cấp thông tin qua những kênh điện tử được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, theo hướng dẫn hiện hành.
- Người gửi cần kiểm tra kênh chính thức, lưu lại thông tin đã gửi và thực hiện yêu cầu bổ sung nếu có.
Bị lừa số tiền nhỏ có thể làm đơn tố giác không?
- Người dân có thể cung cấp thông tin về hành vi có dấu hiệu tội phạm để cơ quan có thẩm quyền xem xét.
- Việc có đủ căn cứ xử lý hình sự hay không phụ thuộc vào giá trị tài sản, thủ đoạn, các tình tiết liên quan và điều kiện luật định; không nên chỉ dựa vào số tiền để tự kết luận.
Đã được trả lại tiền thì có cần tiếp tục làm việc với cơ quan công an không?
- Nếu vụ việc đã được trình báo hoặc đang được xác minh, người làm đơn nên thông báo việc hoàn trả tài sản và cung cấp chứng từ liên quan.
- Việc hoàn trả tiền không tự động đồng nghĩa với việc vụ việc phải chấm dứt; cơ quan có thẩm quyền sẽ xử lý theo quy định.
Rút đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản có làm vụ việc bị đình chỉ không?
- Không mặc nhiên. Đối với vụ việc có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, việc rút đơn hoặc thay đổi ý kiến của người bị thiệt hại không tự động làm chấm dứt việc giải quyết nguồn tin về tội phạm.
- Kết quả xử lý phụ thuộc vào căn cứ pháp luật và tình trạng tố tụng cụ thể.
Kết luận
Mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản giúp người bị thiệt hại trình bày sự việc, xác định tài sản bị ảnh hưởng và cung cấp chứng cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét. Khi soạn đơn, cần trình bày theo trình tự thời gian, ghi rõ giao dịch, thông tin người liên quan và tài liệu kèm theo.
Trước khi nộp, người làm đơn nên xác định đúng đầu mối tiếp nhận, lưu lại hồ sơ đã gửi và giữ nguyên chứng cứ. Nếu vụ việc phức tạp, liên quan đến nhiều giao dịch hoặc có tranh chấp về bản chất pháp lý, nên cân nhắc trao đổi với luật sư để được hướng dẫn phù hợp.
