Trong một xã hội thượng tôn pháp luật, quyền sở hữu tài sản là một trong những quyền cơ bản và quan trọng nhất của công dân, được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường hợp vì mâu thuẫn cá nhân, tranh chấp đất đai hay những phút giây thiếu kiềm chế mà dẫn đến hành vi đập phá, đốt cháy hoặc tiêu hủy tài sản của người khác.

Hành vi này không đơn thuần là sự tổn thất về vật chất mà còn là hành vi xâm phạm trật tự an toàn xã hội. Tùy thuộc vào giá trị thiệt hại và tính chất của vụ việc, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính nặng nề hoặc đối mặt với những bản án hình sự kéo dài hàng chục năm. Bài viết dưới đây của Luật Thiên Mã sẽ cung cấp hệ thống căn cứ pháp lý và các mức xử phạt chi tiết nhất theo quy định hiện hành để bạn đọc có cái nhìn thấu đáo về hậu quả của hành vi này.

Căn cứ xử phạt hành chính (Dưới mức truy cứu hình sự)

Đối với những hành vi gây thiệt hại tài sản trị giá dưới 2.000.000 đồng và chưa có tiền án, tiền sự về tội này, cơ quan chức năng sẽ áp dụng hình thức xử phạt hành chính.

• Căn cứ pháp lý: Điểm a Khoản 2 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
• Mức phạt tiền: Từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi “Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức”.
• Hình thức bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm (Căn cứ Khoản 3 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP).
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu hoặc bồi thường thiệt hại (Căn cứ Khoản 4 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP).

Căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự (Từ 2 triệu đồng trở lên)

Khi hành vi đập phá, hủy hoại đạt ngưỡng định lượng hoặc định tính theo quy định của pháp luật hình sự, người vi phạm sẽ bị khởi tố.

• Căn cứ pháp lý: Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản.
• Các khung hình phạt cụ thể:
  • Khung 1 (Khoản 1): Thiệt hại từ 2 triệu đến dưới 50 triệu đồng (hoặc dưới 2 triệu nhưng gây ảnh hưởng an ninh trật tự, là phương tiện sống duy nhất…). Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
  • Khung 2 (Khoản 2): Có tổ chức; dùng chất nguy hiểm (xăng, axit); thiệt hại từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng… Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
  • Khung 3 (Khoản 3): Thiệt hại từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng. Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.
  • Khung 4 (Khoản 4): Thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên. Phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

Nhận định của Luật sư Nguyễn Văn Hùng: “Hệ thống căn cứ pháp lý đối với hành vi hủy hoại tài sản hiện nay rất chặt chẽ. Đặc biệt, theo Nghị định 144 mới, mức phạt hành chính đã tăng lên đáng kể (tối đa 5 triệu đồng) so với trước đây. Điều này cho thấy thái độ kiên quyết của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền sở hữu tài sản của công dân.”

Căn cứ về trách nhiệm bồi thường dân sự

Song song với các án phạt của Nhà nước, người vi phạm phải thực hiện nghĩa vụ đền bù vật chất cho bị hại.

• Căn cứ pháp lý: Điều 584, Điều 585 và Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015.
• Nguyên tắc bồi thường: Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời.
• Nội dung bồi thường: Bao gồm tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng; lợi ích gắn liền với việc khai thác, sử dụng tài sản bị mất, bị giảm sút; chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

Các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm pháp lý

Để xác định mức hình phạt cuối cùng, Tòa án sẽ căn cứ vào các điều khoản bổ trợ:

• Tình tiết giảm nhẹ: Căn cứ Điều 51 Bộ luật Hình sự 2017 (Ví dụ: Tự nguyện bồi thường, thành khẩn khai báo).
• Tình tiết tăng nặng: Căn cứ Điều 52 Bộ luật Hình sự 2017 (Ví dụ: Phạm tội với người già, trẻ em; phạm tội có tính chất côn đồ).

Để đặt lịch tư vấn trực tiếp với Luật sư của Luật Thiên Mã hoặc gọi Hotline để được hỗ trợ khẩn cấp!

Đặt lịch tư vấn

Kết luận

Có thể thấy, hành vi hủy hoại tài sản không chỉ gây ra tổn thất tức thời về kinh tế cho nạn nhân mà còn đặt chính người thực hiện hành vi vào những rủi ro pháp lý vô cùng nặng nề. Ranh giới giữa một vụ xử phạt hành chính vài triệu đồng và một bản án hình sự kéo dài nhiều năm tù đôi khi chỉ cách nhau bởi giá trị của một linh kiện hay một quyết định sai lầm trong phút chốc.

Pháp luật luôn dành sự khoan hồng cho những người biết lỗi và chủ động khắc phục hậu quả, nhưng trên hết, sự kiềm chế và thượng tôn pháp luật mới là lựa chọn thông minh nhất để bảo vệ tự do và uy tín của mỗi cá nhân.

Nếu bạn hoặc người thân đang vướng vào các rắc rối liên quan đến việc gây hỏng hóc tài sản tại các đơn vị nhà nước và lo lắng về khung hình phạt, hãy bình tĩnh rà soát lại mức độ thiệt hại và thiện chí bồi thường. Hãy luôn theo dõi luatthienma.com.vn để cập nhật nhanh nhất các kiến thức pháp lý thực tế, giúp bạn luôn tỉnh táo, thượng tôn pháp luật và làm chủ cuộc sống của mình!

Brand: Luật Thiên Mã
Tác giả: Ban Biên tập Luật Thiên Mã
Luật sư tham vấn: Luật sư Nguyễn Văn Hùng