Hàng hóa nào không được phép quá cảnh qua Việt Nam là câu hỏi quan trọng đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, xuất nhập khẩu và vận tải quốc tế. Trên thực tế, không ít trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt, tịch thu hàng hóa hoặc thậm chí bị xử lý hình sự do không nắm rõ danh mục hàng hóa bị cấm quá cảnh hoặc điều kiện quá cảnh theo quy định pháp luật Việt Nam. Theo quy định tại Luật Thương mại 2005 (Điều 241 đến Điều 244), quá cảnh hàng hóa là việc vận chuyển hàng hóa thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân nước ngoài qua lãnh thổ Việt Nam, có thể bao gồm trung chuyển, lưu kho hoặc chuyển tải. Tuy nhiên, không phải mọi loại hàng hóa đều được phép quá cảnh. Căn cứ theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP và các văn bản liên quan, hàng hóa thuộc danh mục cấm kinh doanh, cấm xuất nhập khẩu hoặc gây nguy hại đến an ninh, quốc phòng, môi trường, sức khỏe cộng đồng có thể bị cấm quá cảnh hoặc chỉ được phép quá cảnh khi có giấy phép đặc biệt. Ngoài ra, Nghị định 98/2020/NĐ-CP cũng quy định mức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm quy định về quá cảnh hàng hóa. Việc không hiểu rõ quy định có thể dẫn đến rủi ro pháp lý lớn, bao gồm phạt tiền, tịch thu hàng hóa, đình chỉ hoạt động hoặc trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp nghiêm trọng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ danh mục hàng hóa không được phép quá cảnh qua Việt Nam, căn cứ pháp lý cụ thể và những rủi ro cần lưu ý theo kinh nghiệm thực tiễn từ luật sư Luật Thiên Mã.

Hàng hóa nào không được phép quá cảnh qua Việt Nam?

Hàng hóa nào không được phép quá cảnh qua Việt Nam được xác định dựa trên quy định của Luật Thương mại 2005 và Nghị định 69/2018/NĐ-CP.

Theo đó, nguyên tắc chung là hàng hóa quá cảnh phải tuân thủ quy định về quản lý ngoại thương và không thuộc danh mục bị cấm. Những nhóm hàng hóa sau đây thường không được phép quá cảnh hoặc chỉ được quá cảnh khi có giấy phép đặc biệt:

• Hàng hóa thuộc danh mục cấm kinh doanh, cấm xuất nhập khẩu
• Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và các mặt hàng ảnh hưởng đến an ninh quốc gia

Ngoài ra, các loại hàng hóa gây nguy hại đến môi trường, sức khỏe cộng đồng hoặc vi phạm các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng có thể bị cấm quá cảnh.

Trong thực tế, cơ quan hải quan sẽ kiểm tra rất chặt chẽ đối với các loại hàng hóa nhạy cảm này.

Đăng ký ngay để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên nghiệp Luật Thiên Mã nhằm kiểm tra tính hợp pháp của hàng hóa trước khi vận chuyển. Đặt lịch tư vấn

Điều kiện để hàng hóa được phép quá cảnh

Theo Điều 242 Luật Thương mại 2005, hàng hóa quá cảnh phải tuân thủ các điều kiện về tuyến đường, cửa khẩu và thời gian vận chuyển theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan và chịu sự giám sát trong suốt quá trình quá cảnh.

Đối với một số loại hàng hóa đặc biệt, việc quá cảnh chỉ được thực hiện khi có giấy phép của cơ quan quản lý chuyên ngành.

Rủi ro pháp lý khi vi phạm quy định về quá cảnh hàng hóa

Việc không tuân thủ quy định về quá cảnh có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Trước hết, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP với mức phạt tùy thuộc vào giá trị hàng hóa và tính chất vi phạm.

Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, hàng hóa có thể bị tịch thu, tiêu hủy hoặc buộc tái xuất. Đặc biệt, nếu hành vi liên quan đến hàng cấm hoặc hàng nguy hiểm, doanh nghiệp hoặc cá nhân liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.

Những lưu ý quan trọng trong thực tiễn

Trong hoạt động quá cảnh, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ danh mục hàng hóa trước khi ký hợp đồng vận chuyển hoặc nhận hàng quá cảnh. Ngoài ra, cần làm rõ trách nhiệm giữa các bên trong hợp đồng logistics để tránh tranh chấp khi xảy ra sự cố.

Một điểm quan trọng khác là phải tuân thủ đúng tuyến đường và thời gian vận chuyển đã đăng ký, vì đây là yếu tố thường xuyên bị kiểm tra.

Theo luật sư Đặng Quý Tiên, việc chủ động rà soát pháp lý trước khi vận chuyển sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro lớn và chi phí phát sinh không đáng có.

Đăng ký ngay để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên nghiệp Luật Thiên Mã nhằm đảm bảo hoạt động quá cảnh đúng pháp luật và an toàn. Đặt lịch tư vấn

Câu hỏi thường gặp

Hàng hóa quá cảnh có phải xin phép không?

Tùy loại hàng hóa, một số trường hợp bắt buộc phải có giấy phép.

Hàng cấm có được quá cảnh không?

Không, trừ khi có quy định đặc biệt hoặc giấy phép riêng.

Vi phạm quá cảnh bị phạt bao nhiêu?

Tùy mức độ, có thể bị phạt hành chính hoặc xử lý hình sự.

Có bị tịch thu hàng hóa không?

Có, nếu vi phạm nghiêm trọng hoặc liên quan đến hàng cấm.

Ai chịu trách nhiệm khi vi phạm?

Tùy hợp đồng và vai trò của từng bên trong quá trình vận chuyển.

Kết luận từ góc nhìn luật sư 

Hàng hóa không được phép quá cảnh qua Việt Nam chủ yếu là các loại hàng thuộc danh mục cấm hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, môi trường và sức khỏe cộng đồng, được quy định trong Luật Thương mại 2005 và Nghị định 69/2018/NĐ-CP.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp rủi ro do:

• Không kiểm tra danh mục hàng hóa
• Không xin giấy phép khi cần thiết
• Không tuân thủ quy định về tuyến đường và thời gian

Đăng ký ngay để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên nghiệp Luật Thiên Mã nhằm kiểm soát rủi ro và đảm bảo tuân thủ pháp luật. Đặt lịch tư vấn