Cách khởi kiện lừa đảo chiếm đoạt tài sản như thế nào đúng luật? Trong thực tế, nhiều người khi bị lừa đảo thường không biết phải trình báo ở đâu, chuẩn bị hồ sơ ra sao nên dễ mất cơ hội xử lý kịp thời. Việc hiểu đúng quy trình tố cáo theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 và chuẩn bị chứng cứ đầy đủ sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hiệu quả.
Bài viết dưới đây, hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu, kèm kinh nghiệm thực tế từ luật sư Luật Thiên Mã.
Cách khởi kiện lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Cách tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản là vấn đề rất nhiều người quan tâm khi không may trở thành nạn nhân của các hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tiền hoặc tài sản. Trên thực tế, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), với các mức xử lý từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo giá trị tài sản và tính chất hành vi.
Tuy nhiên, nhiều người khi bị lừa lại xử lý chậm trễ, không thu thập chứng cứ kịp thời hoặc không biết nộp đơn ở đâu, dẫn đến việc khó khăn trong quá trình điều tra và thu hồi tài sản.
Đăng ký ngay để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên nghiệp Luật Thiên Mã nhằm xác định đúng hướng xử lý và tăng khả năng thu hồi tài sản. Đặt lịch tư vấn
Xác định hành vi có phải lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không
Không phải mọi trường hợp mất tiền đều là lừa đảo. Theo quy định pháp luật, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản phải có các dấu hiệu:
- Có hành vi gian dối ngay từ đầu
- Làm người bị hại tin tưởng và giao tài sản
- Sau đó chiếm đoạt tài sản
Ví dụ thực tế: giả danh công an, ngân hàng, đầu tư online, vay tiền rồi bỏ trốn…
Theo luật sư Nguyễn Văn Hùng, việc xác định đúng bản chất hành vi ngay từ đầu giúp tránh nhầm lẫn với các tranh chấp dân sự như vay mượn hoặc hợp đồng.
Cách tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo đúng quy trình
Chuẩn bị đơn tố cáo và chứng cứ
Theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, công dân có quyền tố giác tội phạm bằng đơn hoặc trình báo trực tiếp.
Đơn tố cáo cần thể hiện rõ:
- Thông tin người tố cáo
- Nội dung sự việc
- Thông tin người bị tố cáo (nếu có)
- Yêu cầu xử lý
Quan trọng nhất là chứng cứ kèm theo, như:
- Tin nhắn, email
- Sao kê chuyển khoản
- Hợp đồng, giấy tờ liên quan
Nộp đơn tố cáo đúng cơ quan có thẩm quyền
Người bị hại có thể nộp đơn tại:
- Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện/quận
- Viện kiểm sát nhân dân
- Cơ quan công an nơi xảy ra hành vi
Theo Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận và xử lý tố giác tội phạm.
Quá trình tiếp nhận và giải quyết tố cáo
Sau khi tiếp nhận, cơ quan chức năng sẽ:
- Kiểm tra, xác minh nội dung tố cáo
- Ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án
Theo Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:
- Thời hạn giải quyết tố giác tội phạm: 20 ngày
- Trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 2 tháng (có thể gia hạn theo luật)
Đăng ký ngay để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên nghiệp Luật Thiên Mã nhằm xử lý nhanh chóng và đúng quy định pháp luật. Đặt lịch tư vấn
Những việc cần làm ngay khi phát hiện bị lừa đảo
Khi phát hiện bị lừa, người bị hại cần hành động nhanh chóng để tăng khả năng xử lý:
- Giữ lại toàn bộ chứng cứ (tin nhắn, giao dịch…)
- Ngừng giao dịch với đối tượng
- Liên hệ ngân hàng để phong tỏa (nếu còn kịp)
Việc chậm trễ có thể khiến đối tượng tẩu tán tài sản, gây khó khăn cho việc thu hồi.
Phân biệt lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tranh chấp dân sự
Trong thực tế, rất nhiều người nhầm lẫn giữa:
- Lừa đảo (xử lý hình sự)
- Tranh chấp hợp đồng, vay mượn (xử lý dân sự)
Điểm khác biệt nằm ở yếu tố gian dối ngay từ đầu. Nếu không có yếu tố này, vụ việc có thể chỉ là tranh chấp dân sự.
Theo luật sư Đặng Quý Tiên, việc xác định sai bản chất có thể khiến hồ sơ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian xử lý. Đặt lịch tư vấn
Câu hỏi thường gặp
Bị lừa đảo qua mạng có tố cáo được không?
- Có. Hành vi lừa đảo qua mạng vẫn bị xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Có lấy lại được tiền không?
- Tùy từng trường hợp, nếu thu hồi được tài sản thì có thể được hoàn trả.
Không biết thông tin người lừa có tố cáo được không?
- Vẫn có thể tố cáo, cơ quan điều tra sẽ xác minh.
Đăng ký ngay để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên nghiệp Luật Thiên Mã nhằm được hỗ trợ nhanh chóng, đúng luật và hiệu quả. Đặt lịch tư vấn
Kết luận từ góc nhìn luật sư
Cách tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản không chỉ là việc nộp đơn mà còn là quá trình chuẩn bị chứng cứ, xác định đúng bản chất vụ việc và thực hiện đúng quy trình pháp lý theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Theo chúng tôi, trong thực tế, nhiều trường hợp mất cơ hội xử lý chỉ vì:
- Nộp đơn sai cơ quan
- Thiếu chứng cứ
- Hiểu sai bản chất vụ việc
