“Của công không ai xót”, “Chỉ là hư hỏng nhỏ có gì mà to chuyện”, “Thấy người ta phá mình cũng làm theo”… Những tư duy lệch lạc này đã khiến không ít người vướng vào rắc rối pháp lý nghiêm trọng khi xâm phạm đến tài sản Nhà nước.

Tài sản Nhà nước là tài sản thuộc sở hữu toàn dân, được pháp luật bảo vệ đặc biệt nghiêm ngặt. Bất kỳ hành vi đập phá, làm hư hỏng hay gây thất thoát tài sản công đều bị xử lý không khoan nhượng. Bài viết dưới đây từ Ban biên tập Luật Thiên Mã sẽ bóc tách các hành vi phá hoại phổ biến và ranh giới xử phạt để bạn luôn tỉnh táo, tránh những sai lầm đáng tiếc.

Thế nào là hành vi phá hoại tài sản Nhà nước?

Hành vi phá hoại tài sản Nhà nước không chỉ là việc làm hư hỏng một đồ vật vật lý, mà là hành vi xâm phạm đến trật tự quản lý tài sản công. Các loại tài sản này được định nghĩa và bảo vệ dựa trên các căn cứ pháp lý sau:

Các loại tài sản Nhà nước (Theo Điều 4 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017)

Tài sản công (tài sản Nhà nước) bao gồm:

• Tài sản phục vụ hoạt động quản lý: Trụ sở làm việc, quyền sử dụng đất, trang thiết bị máy móc tại các cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân và đơn vị sự nghiệp công lập.
• Tài sản kết cấu hạ tầng: Các công trình phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng như: Hạ tầng giao thông, hạ tầng cung cấp điện, hạ tầng thủy lợi, đô thị, cụm công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, hạ tầng giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và du lịch.
• Tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân: Tài sản bị tịch thu, tài sản vô chủ, bị đánh rơi, bị chôn giấu được tìm thấy mà không có người nhận thừa kế.
• Tiền và tài nguyên quốc gia: Tiền thuộc ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên rừng, khoáng sản, nguồn lợi vùng biển, vùng trời và cả tài nguyên Internet.

Hành vi bị nghiêm cấm (Theo Điều 10 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017)

Tại Khoản 7 Điều này quy định rõ, hành vi “Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công” là hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối trong quản lý và sử dụng tài sản công.

Khi nào bị phạt hành chính, khi nào bị đi tù?

Tùy vào giá trị thiệt hại và tính chất của hành vi mà người vi phạm sẽ đối mặt với các mức chế tài khác nhau:

Xử phạt hành chính (Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP)

Đối với các hành vi xâm phạm tài sản nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (thường là thiệt hại dưới 2.000.000 đồng), mức phạt tiền được quy định như sau:

• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Áp dụng cho hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác/Nhà nước.
• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng: Áp dụng cho hành vi tháo dỡ, xê dịch trái phép biển báo, cột đèn, hàng rào của cơ quan nhà nước hoặc công trình công cộng.

Truy cứu trách nhiệm hình sự (Theo Điều 178 BLHS 2015)

Khi thiệt hại từ 2.000.000 đồng trở lên, hoặc dưới 2 triệu nhưng đã bị phạt hành chính, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, người vi phạm sẽ bị xử lý theo các khung hình phạt:

• Khung 1 (06 tháng – 03 năm tù hoặc phạt tiền): Thiệt hại từ 2 triệu đến dưới 50 triệu đồng.
• Khung 2 (02 – 07 năm tù): Thiệt hại từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng; hoặc phạm tội có tổ chức, dùng chất cháy nổ, gây thiệt hại bảo vật quốc gia.
• Khung 3 (05 – 10 năm tù): Thiệt hại từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng.
• Khung 4 (10 – 20 năm tù): Thiệt hại tài sản trị giá từ 500 triệu đồng trở lên.

Lời khuyên của Luật sư Nguyễn Văn Hùng: “Nhiều người lầm tưởng rằng phá hoại tài sản công thì không có ‘chủ’ đứng ra kiện tụng nên sẽ nhẹ tội hơn tài sản tư nhân. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Pháp luật có quy định về tình tiết giảm nhẹ mức bồi thường nếu người vi phạm không có lỗi (vô ý) và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế. Tuy nhiên, nếu là hành vi cố ý đập phá, bạn không chỉ đối diện với án tù mà còn gánh trên vai khoản nợ bồi thường có thể kéo dài suốt nhiều năm.”

Trách nhiệm dân sự và các tình tiết giảm nhẹ

Bên cạnh hình phạt tù hoặc phạt tiền, người vi phạm bắt buộc phải thực hiện trách nhiệm dân sự: Bồi thường toàn bộ thiệt hại về hiện vật, tiền hoặc thực hiện các công việc khắc phục tình trạng hư hỏng.

Tình tiết giảm nhẹ: Người chịu trách nhiệm có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế. 

Để đặt lịch tư vấn trực tiếp với Luật sư của Luật Thiên Mã hoặc gọi Hotline để được hỗ trợ khẩn cấp!

Đặt lịch tư vấn

Kết luận

Tóm lại, hành vi phá hoại tài sản Nhà nước không đơn thuần là sự bộc phát nóng nảy hay thiếu ý thức, mà là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng với những chế tài vô cùng khắt khe. Tài sản công được xây dựng từ nguồn thuế và đóng góp của nhân dân, do đó việc bảo vệ tài sản công không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi công dân. Một phút thiếu kiềm chế dẫn đến việc đập phá một chiếc camera công cộng, một biển báo hay một trang thiết bị tại trụ sở cơ quan đều có thể trở thành “nhát dao” chí mạng cắt đứt tương lai của chính bạn.

Đừng để sự thiếu hiểu biết về luật pháp khiến bạn phải trả giá bằng danh dự và những năm tháng mất tự do. Pháp luật luôn có sự phân hóa rõ ràng giữa sai phạm do vô ý và cố tình phá hoại, nhưng hậu quả bồi thường và án tích sẽ là vết sẹo khó xóa nhòa trong hồ sơ cá nhân. Sự tỉnh táo, tôn trọng tài sản chung chính là tấm lá chắn tốt nhất giúp bạn an toàn trước những rủi ro pháp lý không đáng có.

Nếu bạn hoặc người thân đang vướng vào các rắc rối liên quan đến việc gây hỏng hóc tài sản tại các đơn vị nhà nước và lo lắng về khung hình phạt, hãy bình tĩnh rà soát lại mức độ thiệt hại và thiện chí bồi thường. Hãy luôn theo dõi luatthienma.com.vn để cập nhật nhanh nhất các kiến thức pháp lý thực tế, giúp bạn luôn tỉnh táo, thượng tôn pháp luật và làm chủ cuộc sống của mình!

Brand: Luật Thiên Mã
Tác giả: Ban Biên tập Luật Thiên Mã
Luật sư tham vấn: Luật sư Nguyễn Văn Hùng